PROIEKTUAREN NONDIK NORAKOAK

PROGRAMA

Programa lantzeko, erabilera bakoitza bere aldetik hartu eta gaur egun dituen ezaugarriak aztertu genituen, emaitza orokor batera heltzeko. Bakoitzak indibidualki funtzionatzen du leku itxi batean, espazio hori ekintza horretarako bakarrik baliagarri eginez. 

Proiektu honetan banakotasun hau ezinezkoa dela ikusi dugu eta erabilera hauek ze beste faktore edo ezaugarri dituzten aztertzea erabaki dugu.

Ikusten da, erabilera ezberdin guzti hauek modu ireki batean eman daitezkela, beste ekintza ezberdin batzuekin nahastuz eta harreman bat sortuz. Modu honetan egin nahi bada espazio publikoak berebiziko garrantzia hartzen du. Gainera, espazio publikoak dituen ezaugarriak egokiak dira kultura eta aisialdi eremu bati aurre egiteko.

Eskema hauek batzean bien arteko erlazio estua antzematen da, eta lotura eta erabiltzeko modu berriak sor daitezkeela.

Espazio hauen arteko banaketa kota aldaketen bidezkoa izango litzateke, harmailak baliatuz kasu askotan. Horrela, koten arteko harreman bisuala lortzen dugu, espazioen jarraitasun bat lortzen da, eta banatzailea izateaz gain esertzeko gune ezberdinak sortzen dira, kalearen eta plazaren arteko mugak ezabatuz.

Espazio ezberdin horien artean, kota aldaketak banatzaile bezala funtzionatu arren, beti dago lotura bat eta batetik bestera pasatzeko aukera egongo da ibilbide jarrai bat osatuz.

Ideiaren ebaketa orokor bat honako hau izango zen. Momentu berean, inongo arazo edo oztoporik gabe hainbat ekintza ezberdin egin daitezkeela ikusten da bertan.

Estalki batek gune hauetako zenbait zati babestuko luke, zuloen eta kota saltoen bidez argiztapen eta aireztapen kontrolatu bat lortuz. Altuera ezberdin hauek, gainera espazio aniztasuna aberastuko luke. 

Aipatu bezala, espazio jarraitasuna harreman bisualen bidez indartzea helburu nagusi bat da. 

Orain ideia hau gure orubera ekarri behar da eta honek erakusten dizkigun ezaugarriekin bat egitea da helburua. 

LEKUA

Emandako orubea dugu honako hau. Berez plaza itxura hartzen duen orube zati bat, baina horren izaera izatera iritsi ez dena. Gasteizeko alde zaharreko tontorrean aurkitzen gara, gorengo puntuan. Gainera gure orubea bi kalek inguratzen dute, hauetako batek berebiziko garrantzia duelarik Birjina Zuriaren plaza eta Gasteizko katedrala lotzen baititu. Kale honen ezaugarriez baliatu eta gure obuera ekarri nahi dugu.

Bestalde, tontor honetara iristeko zein bide erabiltzen diren ikertu eta honako hirurak ikusi ditugu. Birjina zuritik datorrenak du indar gehien. Kokapena dela eta, badakigu herritarra zein bisitaria erruz joango dela zona honetara, beraz ez dugu ezer deigarria egin behar, baizik eta bertara iritsi eta norbanakoa ez defraudatzea da helburua.

Emandako eremua, Gasteizeko alde zaharra bezala, ekipamendu kulturalez inguraturik dago: kirol kantxa, Gaztetxea, Jauregia… Guk proposatu nahi duguna kultura eta aisi gune handia izanik inguruan eta hain gertu kokatutako eraikin hauek proiektuan zerikusia izatea ezinbestekoa da. Horregatik, gure aktuazio eremua handitu egiten dugu.

Beraz, bideari garrantzia emanez eta eremua handituz honela ikusten dugu guk aktuazio gunea. Bide horrek garrantzia izatea nahi dugu proiektuaren barruan ere, eremu gehienak bertatik sortuz.

MAPA KONTZEPTUALA (I)

Mapa kontzeptuala osatzeko helburuarekin proiektura hurbilduko gaituzten aztergai batzuk aukeratu ditugu. Hauen gaineko hausnarketaren bidez, gure ideie bide emango dion informazio eta jakintza lortzea espero da.

Ikertuko ditugun puntuak honako hauek dira:

- PROGRAMA : proposatutako programaren gaineko hausnarketa bat, hauetako bakoitzak eskaini dezakeena zer eta nolakoa den ikusi eta hauen artean aukeraketa bat egin, batzuk bastertuz eta beste batzuk gure ikuspuntutik jorratuz.

- KOKAPENA : inguru historikoa, topografia, hiri bilbea... aztertzea beharrezkoak dira ezartzeko modu egoki baterako leku estrategiko baten gaudela kontutan hartuz.

- ESPAZIO PUBLIKOA : proiektu honen bidez espazio publikoa eta honen inguruko jarduerak landu nahi dira, beraaz honen inguruko ikerketa bat egitera ere beharrezkoa iruditzen zaigu.

- HIRI ZENTRUAREN ADIBIDEAK : jakinik Gasteizen puntu zentrikoenean gaudela, historian zehar eman diren arazo bertzuei nolako soluzioak eman zaizkien aurkitu eta ikertzea.

- JENDEA : bertako jendearentzako proiektu bat denez, hauek eguneroko bizitzan espazio publikoan duten jarrera ezagutzea beharrezkoa da.

Banaka aztertu beharreko puntuak badira ere, azken finean beraien arteko lotura argi bat ikusten da eta helburua hauen bidez abiapuntu izango den mapa bat lortzea da helburu.

LA CIUDAD Y LOS OJOS

Cuando el visitante llega por primera vez, un reflejo de luz le enciende la mirada, la inquietud por conocer. Dobla la esquina y el olor a pan recién hecho perfuma la calle. Traza líneas en zig-zag atisbando ansioso todo aquello que le rodea. No se cansa de pasar revista, piedra por piedra, ventana por ventana. La lluvia de días atrás refleja hoy los rayos de sol, y en esos charcos que quedaron descubre a una niña saludándole sonriente desde lo alto de su balcón. Observa, también, la esbeltez que reflejan los edificios con sus coloridas fachadas. Levanta la mirada más allá de las cornisas y el ágil aleteo de los pájaros le transmite una lejana sensación de libertad.

El ciudadano, una vez más, nervioso y a la vez perezoso, mira su reloj y un reflejo cegador le anula la vista. Dobla la esquina y ese olor  a pan recién hecho le fatiga, le ahoga. Calcula el trayecto más corto evitando la ventanilla de aquel acreedor. Sus ojos persiguen no lo que se encuentra fuera de los ojos, sino adentro, sepulto y borroso. Un paso en falso hace que una baldosa mal colocada le escupa la lluvia de días atrás. En esos charcos que quedaron, ahora ya llenos de hollín, la ciudad se decolora y nada entre sombras. Camina con el mentón sobre el pecho y con las uñas clavadas en las palmas, para evadir las miradas que le juzgan, que le odian. El no poder huir recae sobre si cual plomo, anclando sus pies en el duro suelo.

No se puede decir que un aspecto de la ciudad sea más verdadero que el otro. Las dos ciudades gemelas no son iguales, los ojos con los que se mira la convierte en un anverso y un inverso.

KUTXILLERIA 28 - Azken ematea

Proiektu honetako lehenego ideia eta gero, aldaketak izan dira nagusi, ez zuelako nik benetan garrantzia eman nahi nion horri erreferentzia egiten.

Dagoena errespetatu edo berari garrantzia ematea zen helburua. Horregatik, lehenengo pentsatu nuena eraikinak erdian kokatzea zen, medianeriak ukitu gabe, hauek errespetatuz. Baina, azkenean, medianeri eta aktuazio horren artean zona estu eta erresidualak geratzen dira, inongo erabilerarik gabe, pasozko gunea bi aldeetan, inora ez daramatenak.

Gainera, berdegunea dagoen horretan utzita ere erabilera ezberdinaren adierazgarri da. Azkenean, alde zaharrean dagoena etxebizitza da, beheko komertzioak kenduta. Baina dana dago okupatuta. Horregatik espazio ireki eta ezberdina da helburua.

Jada badagoena, gainera, finkoa da, ez aldakorra. Eta gure kasuan ezinezkoa da betiereko espazioa aldaezinekin nahi den guztia sartzea.

Guzti honengatik, aktuazioa altuera batera altzatzea, eta medianeriek berebiziko garrantzia hartzeko, erabilerak eta komunikazio bertikalak bertan eustea eta bertatik ateratzea proposatzen da.

Hasiera batean kuboak etorri zitzaizkidan burura. Medianerietatik irteten diren kuboak.

 

Baina kuboa esatean espazio itzi batetaz ari gara azkenean. Luzatu arren beti  berdin geratuko den eremu bat, guztiz mugatua. Honen apurketak plano aksortzen ditu eta hauetaz baliatu naiz. Azkenean planoak  erabiliz itxitura bezala errezagoa da espazio ezberdinak sortzea.

Planoa, gainera irristagarria izango da eta beste medianerarte zabaltzen da, bertan 13 metroko argia dela eta, enkantze txiki batzuek izango dituena beste apoio bat izateko eta hegalean ez geratzeko. 4 ataletan banatzen da korredera hori, beraz gehiago edo gutxiago zabal edo alda dezakezu nahi duzun espazioa.

Planoak kokatzeko orduan, medianeri biak, bata bestearen antonimoak izan beharko dira. Batean planoa dagoen lekuan, bestean hutsunea egongo da, hau datorrenean eusteko euskarriak bakarrik egongo dira gune horretan. Momenturen baten, derrigorrezkoa bada, plano bat egongo da ( beste zonetara irisgarritasuna ahalbidetzeko.

Horretarako sare bat planteatu nuen medianeri bietan eta bertan era egoki batean hasi nintzen planoak kokatzen, tamaina eta ezaugarri ezberdinetako espaziak sortzeko aukera ezberdinak ahalbidetuz, azken emaitzara iritsi arte.

Planoen kokapenen azken emaitza.

Hainbat espazio eta elementu berezi sortzen dira planoak zabaltzen direnean. Adibide bezala beheko hauek.

 Irisgarritasunari dagokionez, medianeriaren ondoan kokatzen diren eskilera bertikal batzuk dira igo eta jeisteko herraminta.

MAKETAREN ARGAZKIAK

IDEIA NAGUSIA

Lehenagoko hausnarketan ikututako bi gairi eman diet garrantzia idea nagusia sortzerako orduan. Azkenean, gure orubearen eta honen inguruan dagoenari errespetua zor zaiola pentsatzen dut, horregatik ondoko bi medianeriak ahalik eta gutxien ukitzea da nire helburuetako bat. Gainera, orubeak berak, kutxileria kalean berdegune bezala agertzeak (dagoen bezala) interesgarria iruditzen zait. Horrek, bertan zerbait ezberdina dagoela adierazten du.

Berdegune bezala izte horrek gauza ireki bat izatera bultzatzen nau, beraz, ez da fatxadarik behar eremuaren mugak zehazteko. Baina erabilera ezberdin bakoitzak azalera jakin bat eskatzen du, batzutan itxia, besteetan irekia. Horrela bada, kubo batzuk proposatzen ditut, tamaina ezberdinetakoak. Honek goian kokatuko den egitura batetik eskegita joango dira, bakoitza altuera ezberdin batetara, beraien artean ibilbide bat sortzen duten aldapa batzuk egonez. Sentsazioz, guztiz mugikorra eta aldakorra den zerbait ematen badu ere, finkoa izango da aldapen ondorioz, hauek ezin direlako ez luzatu ez txikitu. Kuboak kokatzerako orduan handiena izango da erreferentzi puntua. Bertan ekitaldi nagusienak edo jente gehienaren arreta deituko dutenak egingo dira, eta aipatutako aldapa hauek (honen inguruan kokatuak) grada funtzioa egin dezakete, baita beste kubo txikiagoak ere. Kuboak 5 pareta finko izatea proposatzen ditut ideia printzipal bezala: bat guztiz ireki daitekeena izatea, eta momenturen batean, eguraldia dela eta edo pribazitate nahiagatik itxi daitekeena.

Zirkulazioa sortzen duten aldapa horiekin etxeen arteko patio horretako kota desberdintasunari aurre egin eta hau ere kalearekin komunika daitekeela pentsatzen dut.

Ideiaren irudiak dira hauek, oraindik kuboen kokapenaren eta hauen tamainaren hausnarketa egin gabe.

ebaketa

oina

Kutxilleria 28

Gasteiz inguruan orain dela bi mende sortutako herri txikietatik Arabako hiriburuko bihotzera egin dugu salto oraingoan.  Kaskoaren inguruan sortu ziren langile kaleetako batean kokatzen da landu beharreko eremutxoa. Txikia izan arren, gauza askotarako erabilgarria izatea da helburu. Horretarako leku guztiz ireki bat, edo ahalik eta jarraiena eta moldakorrena da, nire ustetan planteatu beharrekoa.

Barruan sartu beharreko gauzak asko badira ere eta hori nola soluzionati temati sartu behar bagara ere, ezin dugu alde batera utzi inguruan daukaguna. Esan bezala alde zaharrako kale batean, kutxilleria kalean eraizketa baten ondorioz geratutako zulo bat da. Beraz inguruan baditu inposatutako mugak, eta ez nolanahikoak gainera!

Albo bietara fatxada itxi eta gogorrak agertzen zaizkigu, 26 eta 30 zenbakietan kokatzen diren eraikinek sortuak. Hauek errespetatu beharrekoak dira nire ustez. Horregatik zer litzateke hobea? Eraikin berria horma hauetaraino iristea edo hauei errespetua erakusten egongo balitz bezala ukitu gabe geratzea? Gainera, kutxileria kalera ematen duen fatxada irekiena izan beharko da bertatik izango baita sarrera nagusia. Benetan beharrezkoa ahal da fatxada bat kokatzea? edo nahikoa da estalitako zona zabal bat sortzea edozein ekintza bereganatu dezakeena? Moduren batean, gustiz itxia ez bada ere nolabaiteko itxitura bat eman behar zaiola pentsatzen dut bertan egingo diren ekintza batzuk burutzen ari diren bitartean erabiltzailearen konforterako: haizearen korrontea gutxitzeko, argia mugatzeko, kaleko zaratak murrizteko... 

Atzekaldean lorategi-patio antzeko baten amaiera ikusten da gure eremuan bertan. Horri jarraipena edo ez ematea, eta emanez gero nola egin izango zen lehenengo galdera. Gainera lorategi horretara, kota diferentzi bat ageri da. 

Oraindik ez daukat ideia garbirik lanari ekiteko, baina gorako sortutako galdera horiek izango dira abiapuntu lanean hasteko.

ARRATSALDE BATEKO ARIKETA

"Por antecomedores y galerias salió a patios iguales y repetidas veces al mismo patio. Subió por escaleras polvorientas a antecámaras circulares; infinitamente se multiplicó en espejos opuestos;... En el segundo piso, en el último de la casa le pareció infinita y creciente. La casa no es tan grande - pensó -. La agradan la penumbra, la simetria, los espejos, los muchos años, mi desconocimiento, la soledad."

Borges

Narrazio zati hau irakurtzean azken hitzak unkitu nau. Lehenengoko sentsazioa bakardadea sentitzean dena handi bihurtzen dela izan da. Bakarrik sentitzean tristeziak zure barrena konkistatzen du gela txikiena ere infinitu bihurtuz eta arazo txikienetik mundu bat eginez. Dena biderkatzen da zure buruan, pesimismoaren sarean erortzen zara ezerezetik hainbat historio ezberdin sortuz. Azkenean hau transmititzeko modu bat lortu nahi izan dut.

Espazioan islatu da biderkatze hori, sentimentuak bigarren maila baten utziz. Hala ere, mahaia islatzean eta norbanakoa ispiluetan ez ikustean arima hutsaren islada egin nahi izan da, ezer ez zarenaren sentimendua agertzea.